World Athletics giữ vững lệnh cấm Nga, Coe thừa nhận cần tìm giải pháp cho tương lai

Trong ngày cuối cùng của Giải vô địch Ultimate Championship đầu tiên tại Budapest, Tổng thống Liên đoàn Điền kinh Thế giới (World Athletics) Sebastian Coe đã đưa ra một tuyên bố chắc nịch: lệnh cấm vô thời hạn đối với các vận động viên Nga và Belarus sẽ không thay đổi. Nhưng đồng thời, ông cũng mở ra một cánh cửa hy vọng khi thừa nhận rằng tổ chức này cần một giải pháp toàn diện để đưa điền kinh thế giới trở lại với danh sách vận động viên đầy đủ nhất. Bối cảnh của tuyên bố này không đơn giản như vẻ bề ngoài. Phía sau những lời lẽ cứng rắn của Coe là một cuộc tranh luận pháp lý đang diễn ra tại Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS) ở Lausanne, Thụy Sĩ. Liên đoàn Điền kinh Nga (RusAF) đã nộp đơn kháng cáo lên CAS vào tháng 7 vừa qua, và một đơn kháng cáo mới được đệ trình vào tháng trước. Phiên điều trần dự kiến diễn ra trong những tháng tới, nhưng không ai có thể đảm bảo về tiến độ chính xác của quá trình này. Điểm đáng chú ý trong phát biểu của Coe tại Budapest là cách ông khéo léo cân bằng giữa hai thông điệp dường như mâu thuẫn. Một mặt, ông khẳng định rõ ràng: "Vị trí của chúng tôi sẽ không thay đổi." Mặt khác, ông nhấn mạnh mục tiêu tổng thể của World Athletics là có "một danh sách đầy đủ những người đang thi đấu." Đây là một nước đi chiến lược của nhà lãnh đạo 64 tuổi người Anh, người hiểu rằng việc hoàn toàn đóng cánh cửa sẽ khiến tổ chức mất đi sự linh hoạt trong tương lai. Khi được phóng viên hỏi về chiến lược pháp lý cụ thể, Coe từ chối tiết lộ. Ông nói một cách thận trọng: "Tôi không nghĩ rằng các đội ngũ pháp lý của chúng tôi sẽ đặc biệt biết ơn nếu tôi trình bày cách tiếp cận của họ." Đây là dấu hiệu cho thấy vụ việc đang được xử lý như một vụ kiện đang diễn ra, với mọi phát ngôn đều phải cân nhắc kỹ lưỡng để không ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Lệnh cấm Nga và Belarus được World Athletics áp dụng từ năm 2026, sau cuộc xâm lược Ukraine. Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên Liên đoàn Điền kinh Nga đối mặt với các lệnh trừng phạt. Trước đó, RusAF đã bị đình chỉ từ năm 2026 do bê bối doping quốc gia có tổ chức, và chỉ được phục hồi gần đây hơn. Với Coe, việc duy trì lệnh cấm hiện tại là cách để xây dựng lại niềm tin vào tính toàn vẹn của môn thể thao này. Ông chia sẻ với các phóng viên: "Từ năm 18 tuổi, tôi tin rằng mọi vị trí tôi đã đưa ra đều xoay quanh tính toàn vẹn." Đây là một câu nói mang tính định vị, được Coe sử dụng để trả lời trước những chỉ trích cho rằng lệnh cấm mang tính chính trị. Ông nhấn mạnh: "Đây không phải về chính trị hay hộ chiếu. Đây là về tính toàn vẹn của cuộc thi đấu." Tuy nhiên, quan điểm của World Athletics đang ngày càng trở nên cô lập trong bối cảnh các liên đoàn thể thao quốc tế khác đang dần mở cửa trở lại cho vận động viên Nga và Belarus. Đặc biệt, Liên đoàn Trượt Băng Quốc Tế (ISU) đã xây dựng một lộ trình cho phép vận động viên thi đấu dưới ngưởng trạng thái trung lập. Nhưng ngay cả con đường này cũng không phải là bảo đảm tuyệt đối, như trường hợp của VĐV trượt băng nghệ thuật Kamila Valieva đã chứng minh - trạng thái trung lập của cô đã bị thu hồi. Trên thực tế, World Athletics hiện đang giữ vị trí cứng rắn nhất trong số các liên đoàn thể thao quốc tế lớn. Coe tự hào cho biết đây là "một trong những vị trí khó khăn nhất của bất kỳ liên đoàn quốc tế nào." Nhưng đồng thời, chính sự cứng rắn này đang tạo ra áp lực ngày càng lớn khi các đồng nghiệp trong ngành dần chuyển hướng. Phía Nga không im lặng trước tình hình này. Bộ trưởng Thể thao Nga Mikhail Degtyarev, thông qua hãng thông tấn TASS, đã tuyên bố rằng tất cả những VĐV trượt băng bị ảnh hưởng sẽ kháng cáo lên CAS. Điều này cho thấy chiến lược pháp lý của Nga không chỉ giới hạn ở môn điền kinh mà là một chiến dịch phối hợp trên nhiều môn thể thao. Một khía cạnh thường bị bỏ qua trong cuộc tranh luận này là vấn đề đại diện thể chế. Theo Liên đoàn Điền kinh Nga, họ không thể "tham gia vào các quy trình ra quyết định của World Athletics." Đây không chỉ là việc không thể thi đấu, mà còn là việc bị loại khỏi quá trình hoạch định chính sách của môn thể thao mà họ vốn là một phần. Khi nhìn vào bức tranh rộng hơn, có thể thấy World Athletics đang ở một ngã hai đường. Một mặt, việc duy trì lệnh cấm giúp bảo vệ hình ảnh của tổ chức như một đơn vị đặt tính toàn vẹn lên hàng đầu. Mặt khác, điều này đang tạo ra sự mất cân bằng trong danh sách vận động viên toàn cầu và có thể ảnh hưởng đến sức hút thương mại của các giải đấu trong tương lai. Giải Ultimate Championship đầu tiên tại Budapest là một minh chứng cho tham vọng mở rộng của World Athletics. Nhưng việc ra mắt một giải đấu mới trong khi loại trừ một quốc gia lớn khỏi điền kinh thế giới cho thấy một mâu thuẫn nội tại. Coe đang cố gắng xây dựng một sản phẩm toàn cầu với một chính sách bán toàn cầu. Kịch bản tốt nhất cho World Athletics là CAS bác đơn kháng cáo, xác nhận lệnh cấm và củng cố vị thế của tổ chức như một đơn vị bảo vệ tính toàn vẹn thể thao. Kịch bản xấu nhất là CAS phán quyết buộc World Athletics phải xây dựng một lộ trình cho vận động viên trung lập, tương tự như ISU đã làm, và áp dụng nó cho điền kinh. Trong khi chờ đợi phán quyết của CAS, thế giới điền kinh sẽ tiếp tục hoạt động trong tình trạng bất định. Các VĐV Nga và Belarus vẫn không thể thi đấu quốc tế dưới bất kỳ hình thức nào, trong khi các cuộc thảo luận về tương lai vẫn đang tiếp diễn. Coe đã để lại một câu hỏi mở: Liệu World Athletics có thể duy trì vị trí cứng rắn nhất trong bối cảnh các liên đoàn khác đang dần mở cửa? Có lẽ điều đáng chú ý nhất trong tuyên bố của Coe không phải là những gì ông nói, mà là những gì ông không nói. Ông không đưa ra thời hạn, không đưa ra điều kiện cụ thể cho việc dỡ bỏ lệnh cấm, và không cam kết bất kỳ điều gì ngoài việc duy trì vị trí hiện tại. Đây là chiến lược của một nhà lãnh đạo đang chơi với thời gian, hy vọng rằng các sự kiện địa chính trị sẽ tự giải quyết trước khi anh phải đưa ra quyết định khó khăn. Cuối cùng, câu chuyện này không chỉ về điền kinh hay chính trị. Đây là câu chuyện về ranh giới giữa thể thao và ngoại giao, về quyền lực của các liên đoàn thể thao trong thế giới hiện đại, và về giá trị của tính toàn vẹn khi nó đối mặt với thực tế của địa chính trị. Coe có thể đang giữ một đường lối cứng rắn, nhưng câu hỏi thực sự là liệu đường lối đó có thể được duy trì trong dài hạn hay không, khi mà áp lực từ nhiều phía đang ngày càng tăng.