56,35 giây ở Niigata: Cậu học sinh 17 tuổi thổi bùng lại cuộc chiến ếch của Nhật Bản

Niigata, ngày 4 tháng 9 năm 2026. Bể bơi 25 mét của một giải đấu trung học phổ thông cấp tỉnh đón không khí se lạnh đầu thu. Người ta không thấy cờ quay hô vang, không có dàn máy quay truyền hình quốc gia, cũng không có khán đài chật kín. Chỉ có tiếng xuất phát, tiếng nước vỡ, và sau 56 giây 35, cậu học sinh 17 tuổi Yusei Imaizumi đưa hai tay lên trời như thể vừa hoàn thành một bản giao hưởng. Trên bảng điện tử, thành tích 56,35 giây không gắn với một giải vô địch quốc gia. Nó gắn với nội dung 100 mét ếch bể ngắn, nơi trước đó Shin Ohashi—cũng mới 17 tuổi—đang nắm giữ kỷ lục trẻ thế giới với thông số 56,65 giây, lập ra hồi tháng 3 năm 2026 tại All Japan Junior Olympic Cup. Chưa đầy sáu tháng sau, một vận động viên đồng trang lứa người Nhật khác đã xô đổ cột mốc ấy. Điều đó nghe có vẻ nghịch lý, bởi một kỷ lục trẻ thế giới thường chờ đợi ở những đấu trường lớn, nơi ánh đèn sân khấu và áp lực thi đấu đẩy con người vượt qua chính mình. Nhưng lần này, nó đến từ Giải bơi thu đông các trường trung học phổ thông tỉnh Niigata—một giải đấu khiêm nhường trong chu kỳ tuyển chọn học đường của Nhật Bản. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các cuộc đua ếch của tôi, tôi không thể bỏ qua một chi tiết: người về nhì ở chung kết hôm đó chỉ chạm tường ở mốc 1 phút 03 giây 20. Khoảng cách giữa Imaizumi và phần còn lại của đường đua là 6,85 giây, một vực thẳm hiếm thấy ở một cuộc đua cấp độ quốc tế. Nói thẳng, cậu ấy đã bơi một mình. Nhưng kỷ lục không giảm giá trị chỉ vì xuất phát từ một giải nhỏ. Điều quan trọng hơn là cách Imaizumi tạo ra nó. Từ dữ liệu nhịp độ mà bài tổng hợp đã ghi lại, cậu bơi nhanh ngay từ 50 mét đầu tiên. Chiến thuật này mang dáng dấp của một kình ngư thiên về nửa trước: dồn lực mạnh, chấp nhận mệt ở nửa sau. Điều khiến tôi bất ngờ là cậu không hề sụp đổ ở những mét cuối. Nửa sau của Imaizumi chỉ chậm hơn 0,06 giây so với nửa sau của Ohashi khi Ohashi lập kỷ lục hồi tháng 3. Nghĩa là cậu ấy không chỉ có khả năng bung sức mà còn bắt đầu biết cách giữ nhịp. Trong bơi ếch bể ngắn, yếu tố quyết định thường nằm ở khâu quay vòng. Mỗi vòng quay ở bể 25 mét là một cú chạm tường hai tay, một cú lặn và một nhịp kéo nước duy nhất trước khi ngoi lên. Khác với tự do hoặc ngửa, người bơi ếch không được phép đạp chân bướm dưới nước sau khi rời tường. Vì vậy, kỷ lục này cho thấy Imaizumi đã làm rất tốt phần kỹ thuật chạm – lặn – thoát nước. Nhưng cũng chính vì thế, câu hỏi lớn nhất không nằm ở bể ngắn. Khi chuyển sang bể dài 50 mét, số lần quay vòng giảm đi, lợi thế kỹ thuật dưới nước của Imaizumi cũng bị thu hẹp. Nếu cậu muốn trở thành một ứng viên thực sự ở đấu trường Olympic, cậu sẽ phải tái lập thành tích này ở đường đua bể dài, nơi Ohashi từng chạm mốc 58,54 giây ở 100 mét ếch. Kỷ lục trẻ thế giới ở bể ngắn là một tín hiệu mạnh, nhưng nó chưa trả lời câu hỏi: Imaizumi sẽ làm được gì khi không còn nhiều cú quay vòng để bù đắp cho sức bền? Trước khi đến Niigata, Imaizumi đã gửi đi một thông điệp khác. Mùa hè năm 2026, tại giải trẻ Liên Thái Bình Dương ở Canada, cậu giành hai huy chương vàng nội dung 100 mét ếch bể dài với thời gian 59,98 giây và 50 mét ếch với 27,55 giây. Một người bơi 59,98 ở bể dài khi mới 17 tuổi, sau đó xuống 56,35 ở bể ngắn chỉ vài tháng sau đó, đang đi theo một quỹ đạo tiến bộ rất dốc. Bài tổng hợp còn cho thấy thành tích này được đặt cạnh các thông số bể dài của những vận động viên đàn anh Nhật Bản tại giải liên trường đại học diễn ra cùng tuần—một cách so sánh để nói rằng cậu không còn ở sân chơi của trẻ con. Thế nhưng, người viết tin rằng ký ức tập thể thường có một điểm mù: nó chỉ nhìn vào cái tên trên bảng kỷ lục mà quên mất hệ thống phía sau cái tên đó. Nhật Bản đang sở hữu hai tài năng trẻ cùng 17 tuổi ở nội dung ếch nam. Ohashi sở hữu loạt kỷ lục trẻ thế giới ở các cự ly 100 mét và 200 mét ếch, còn Imaizumi vừa giành lại mảnh ghép 100 mét ở bể ngắn. Trong lịch sử, sự xuất hiện cùng lúc của hai thiếu niên xuất sắc ở cùng một nước, cùng một cự ly, là điều rất hiếm. Nó gợi nhớ đến thời kỳ hoàng kim của Kitajima, khi một thế hệ người Nhật lớn lên cùng giấc mơ chinh phục đường đua ếch. Không chỉ có cuộc chiến nội bộ Nhật Bản. Ở bên kia Thái Bình Dương, Van Mathias của Mỹ đã bơi 58,02 giây ở cự ly 100 mét ếch bể dài trong một kỳ Pan Pacific Championships gần nhất. Nếu đặt ba cái tên này vào cùng một tuyến đường đến Los Angeles 2028, người hâm mộ sẽ có một trong những cuộc đua đáng chờ đợi nhất của bơi lội nam. Tôi muốn giữ một sự hoài nghi lành mạnh. Kỷ lục của Imaizumi được xác lập trong một cuộc đua không có đối thủ thực sự, khi người về nhì cách cậu tới 6,85 giây. Lịch sử bơi lội từng chứng kiến nhiều tài năng trẻ bay cao ở một giải nhỏ rồi lặn mất khi bước vào kỳ tuyển chọn quốc gia khắc nghiệt. Ở tuổi 17, cậu vẫn chưa hoàn thiện thể chất. Nam giới bơi lội thường đạt đỉnh muộn, từ 22 đến 27 tuổi, nên quãng đường phía trước của Imaizumi vẫn còn rất dài. Nhìn vào quá trình từ 57,18 giây hồi tháng 3 lên 56,35 giây hôm nay, độ dốc ấy rất đẹp nhưng mới dựa trên hai lần bơi đáng nhớ. Cuộc chiến thật sự của Yusei Imaizumi sẽ bắt đầu khi cậu đứng trên bục xuất phát ở một kỳ tuyển chọn quốc gia, nơi Ohashi cũng đang ở bể bên cạnh. Khi ấy, 56,35 giây của ngày thu tháng 9 tại Niigata sẽ không còn là một điểm đến. Nó chỉ là một cánh cửa mở ra hành lang phía trước, nơi người ta biết được ai là người biết bơi chậm lại đúng lúc, ai biết chịu đựng nửa sau của cuộc đua, và ai thực sự sẵn sàng cho ánh đèn Olympic khi mọi ghế khán đài đều kín chỗ.